ARTEMİSİA
(Artemisia maritima L.)
İngilizce : Sea-Worm-Wood
Almanca : Seestrandbeifuss
Fransızca : Absinthe marine
Tanımı
Kökeni Ve
Yayılışı : Esas yayılma alanı Asya ve Avrupa'dır. Kültürü
Avrupa'da yapıldığı gibi Japonya ve Rusya'da yapılmaktadır.
Botanik Özellikleri
: Yarı çalımsı çok yıllık bir bitkidir. Orta Avrupa'da
genel olarak bulunan Artemisia maritima'nın 4 alt ürünü
vardır. Bunlar vallesiaca, maritima, salina ve monogyna'dır.
Ancak çok çeşitli melezlemelerden dolayı fazla sayıda
değişik formları bulunmaktadır. Subspec vallesiaca sap
kısmı devamlı halımsı beyaz tüy lerle kaplı, yalnız
en üstteki yapraklar sapsız olabilir. Çiçek durumu daima
dar ve diktir. Baş kısmı oturmuş ve diktir.
Subspec maritima sap kısmı halımsı beyaz tüylü, temel
kısmı pek odunlaşmaz. Çi çek kümesi dik, dik veya belirgin
bir sapa sahiptir. Supspec salina sap devamlı gri tüylü,
çiçek kümesi vardır. Subspec monogyna sap çıplak, çiçek
durumu az çok süpürge şeklinde ve damarlı dik duran
çiçek başcıkları bulunur.
Kültürü
İklim ve
Toprak İstekleri : Yabani olarak özellikle çalımsıdır,
tuzlu yerlerde bulunur. Bu duruma göre tuzlu, hafifi
topraklarda gelişebilir. Ancak iyi verim derin, humuslu
topraklarda elde edilir. Bu hem deniz iklimi ve hem
de kara ikliminin hüküm sürdü ğü yerlerde yetişebilir.
Tohumluk : 1000 dane ağırlığı 0.422 gr, safiyet % 95
ve çimlenme kabiliyeti % 75 olmalıdır. Işıkta çimlenen
meyvede çimlenme 4-10 günde olur.
Yetiştirme
Tekniği : Artemisia maritima plantajlarından 3-4 yıl
faydalanılabilir. Üretim vejetatif veya generatif organlarla
yapılabilir. Vegatatif üretim daha çok ıslah çalış malarında
kullanılır. Üretimde önce kasa veya yastıklarda yetiştirilir.
Ancak direkt tarlaya da ekim yapılabilir. Bu durumda
dekara atılacak tohum miktarı 0.4 kg.dır. Sıra arası
50-60 cm.dir. genellikle markir bitkisi kullanılarak
ekim yapılır. Markir bitkisi olarak hardal, kolza vs.
kullanılır. Ekim çok sathi yapılmalı üzerinden merdane
geçirilmelidir.
Hasat : Çiçek
başçıkları açmaya başladığı zaman biçim yapılmalıdır.
Zira en yük sek santonin oranı bu devrededir. Daha sonraki
zamanda santonin oranı biraz azalır. Toprak sathından
ortalama 6 vm yükseklikten orak, kosa veya biçme maki
nası ile biçim yapılır. Tohumluk elde edilmesi için
hasattan sonra olgunlaşmaya bırakılır ve sonra harman
yapılır.
Kurutma :
Hasat edilen kısım tarlada bırakılır ve sık sık devredilir.
Kurutma esnasın da çiçek başçıklarının açılmaması gerekir.
Bu takdirde santonin oranı azalır. Kurut ma oranı yeşil
herbada 3-5:1'dir.
Verim : Drog
herba miktarı ikinci yıl en yüksek olup, 500-600 kg/da'dır.
Üçüncü ve dördüncü yıllar verim azalır 400-500 kg/da
ve 300-400 kg/da'a düşer.
Hastalık
ve Zaararlıları : Cuscuta epithymum büyük zarar yapabilir.
Özellikle yaşlı plantajlarda Pusarium lateritium'da
toprak altı organlarına zarar verir. Macrosiphon iella
da önemli zarar yapar.
3.4.3. Tüketimi
Kullaanılan
Bitki Kısmı : Herba Absinthii maritimi.
|
|