AŞILAMA TEKNİKLERİ
Aşılama nedir, aşılamanın nedenleri nelerdir, nasıl aşı
yapılır? gibi soruların cevaplarını öğreneceğiz. Bu çok
önemli konuyu dikkatlice takip etmeniz, ürününüzün artmasına
ve pazar değeri yüksek çeşit elde etmenize sebep olacaktır.
Aşılama Aşılama, iki bitki parçasını bir bitkiymiş gibi
kaynaşacak ve büyümelerine devam edecek şekilde birleştirme
tekniğidir. Yeni bitkinin üst kısmını meydana getirecek
aşı kısmına kalem veya tek göz ihtiva ederse aşı gözü,
alt kısmını ve kökünü meydana getiren kısmına anaç adı
verilir.
Şekil 1. Aşı Malzemeleri Aşılama Yaparız? Tür ve
çeşidin ismine doğru fidan üretimi, Başka ve kolay metodlarla
çoğaltılamayan çeşitlerin ortadan kalkmasına engel olmak,
Büyük ağaçların çeşitlerini değiştirmek,Islah çalışmalarında
belirli özellikleri için seçilen çöğürlerin büyümelerini
çabuklaştırmak, Ağaçların zarar gören kısımlarının tamiri,
Virüs hastalıklarının incelenmesi için aşı yapılır. Bazı
anaçların özelliklerinden (Bodur anaçlar gibi) yararlanmak
için ancak üzerine iyi bir çeşit aşılayarak yararlanabiliriz.
Şekil 2. Yarma kalem aşısının yapılışı (a)
Şekil
3. Yarma kalem aşısının yapılışı (b).
Şekil 4. Yarma kalem aşısının yapılışı (c).
 Şekil
5. Yarma kalem aşısının yapılışı (d). Kaç Çeşit Aşı Vardır?
1. Göz aşıları, 2. Kalem aşıları. Göz Aşısı Nedir? Altında
odun dokusu bulunan veya bulunmayan küçük bir kabuk parçası
ile bunun üzerindeki tek bir göz ile yapılan aşılara göz
aşısı denir. Sadece yongalı göz aşısı metodunda,kabuk parçasının
altında odun dokusu bulunur. Göz Aşısı Ne Zaman Yapılır?
Bitkinin kabuk verme zamanı kullanılacak göz aşısı metodunu
tayin eder.
Şekil 5. Yarma kalem aşısının yapılışı (d). Kaç Çeşit Aşı
Vardır? .1 Göz aşıları, 2. Kalem aşıları. Göz Aşısı Nedir?
Altında odun dokusu bulunan veya bulunmayan küçük bir kabuk
parçası ile bunun üzerindeki tek bir göz ile yapılan aşılara
göz aşısı denir. Sadece yongalı göz aşısı metodunda,kabuk
parçasının altında odun dokusu bulunur. Göz Aşısı Ne Zaman
Yapılır? Bitkinin kabuk verme zamanı kullanılacak göz aşısı
metodunu tayin eder. Zamanlara göre göz aşısı; a) Sonbahar
göz aşısı (durgun göz aşısı), b) İlkbahar göz aşısı (erken
sürgün göz aşısı), c) Haziran (geç sürgün) aşısı. Göz Aşısı
Metotları Nelerdir? T Aşısı (Kalkan Aşısı): mm-2,5 cm çapındaki
anaçlara büyüme devresinde uygulanır. Topraktan 5-25 cm
yükseklikte yapılır. Anaç T şeklinde kesilir. Göz kalkan
şeklinde odunlu veya odunsuz olarak kesilir. Anaçta açılan
T içerisine yerleştirilir. Hava almayacak şekilde bağlanır.
Macunlanmaya gerek yoktur. Aşı bağı 15 gün sonra kesilir.
Ters T Aşısı: Yağmurlu bölgelerde yağmur sularının açılan
T içerisine girmemesi ve enfeksiyon meydana gelmemesi için
ters T aşısı yapılır. Yama Göz Aşısı: Dikdörtgen şeklinde
bir kabuk parçasının anaçtan kesilip çıkarılması ve bunun
yerine üzerinde bir göz bulunan ve çoğaltılacak çeşitten
alınan aynı büyüklük ve şekildeki bir kabuk parçasının anaç
üzerine yerleştirilmesidir. Genellikle T göz aşısının başarısız
olduğu tür ve çeşitlerde uygulanır. Bu aşıda başarılı olmak
için gece ve gündüz ısı farkının az olduğu dönemler seçilmelidir.
Aşı çabuk yapılıp, çabuk bağlanmalıdır.
Şekil 6. Yama aşısı.
Şekil 7. Göz aşısı. Flüt Göz Aşısı: Bu aşı esas olarak yama
göz aşısına benzer. Ondan farkı anaçtan çıkarılan kabuk
parçasının gövdeyi hemen tamamen kuşatacak şekilde büyük
alınmasıdır. Yongalı Göz Aşısı: Bu aşı metodu ilkbaharda
büyüme başlamadan önce veya yaz aylarında su noksanlığı
veya başka bir sebeple büyümenin durduğu hallerde kabuğun
odundan kolayca ayrılamadığı zamanlarda yapılır. En önemli
nokta anaçta açılan T’ye yongalı gözün çok iyi yerleştirilmesi
ve çok iyi bağlanmasıdır. Kalem Aşısı Nedir? Tazekesilmiş
anaçla taze kesilmiş kalemin kombiyum bölgelerinin üstüne
gelecek şekilde sıkıca temas ettirilerek anaç ile kalem
arasında bir bağlantı kurulması ile yeni bir bitki meydana
gelir. Bu tür aşılara kalem aşısı adı verilir. Kalem aşıları
ilkbaharda yapılır. Kalem Aşısı Metodları Dilcikli aşı (Ingiliz
aşısı) Gaga aşısı Çoban aşısı Yarma aşı Köprü aşı Kenar
aşı size=2>Kakma aşı size=2>Kemer aşısı Dilcikli Aşı: 6
mm ile 1.2 cm çapında küçük anaçların aşılanmasında kullanılır.
Bu aşının yapılabilmesi için anacın ve kalemin aynı kalınlıkta
olması gerekmektedir. Bu aşıda kalemde ve anaçta aksi yönlerde
olmak üzere 2.5-6 cm uzunluğunda pürüzsüz bir kesim yapılır.
Bu kesitin üzerinden birer dilcik kesilir ve bundan sonra
anaç kalemin dilleri birbirinin içine sokulur, macunlanır,
sarılır ve bağlanır. Kenar Aşı (Yan Aşı):
Birçok çeşidi vardır. Esası kalemin kendinden kalın anacın
yan kısmına yerleştirilmesidir. Kaynak:
Tarım Bakanlığı Yayınları TEKNİK METİN YAZARLARI Doç. Dr.
İbrahim GEDİKOĞLU
Zir. Yük. Müh. Fikret EYÜPOĞLU
Doç. Dr. Naci KURUCU
Dr. Süleyman ALTINTAŞ
Edİtör
Zir. Yük. Müh. İnci HACIÖMEROĞLU
|
|
