ELMA BAHCELERİNDE YILLIK BAKIM İŞLERİ
Toprak İşleme
 |
Bahçe
toprağının sürülüp, sürülmemesi konusunda değişik görüşler
vardır. Toprak işlemesinin, özellikle, sathi köklü olan
elma ağaçlarının kök ve saçak sistemini parçaladığı bir
gerçektir. Batı dünyasında, elma bahçelerinde toprak işlemesi
genellikle yapılmamaktadır. Ağacın taç iz |
 |
düşümü
altında kalan saha malçlanmakta, diğer kısımları da daimi
çayır altında tutulmaktadır. Ancak, Avrupa’nın iklim şartları
memleke timiz iklim şartlarından oldukça farklıdır. Orada
ki sık yağmurlar nede ni ile hem bahçelerin su ihtiyacı
karşılanmakta hem de bu daimi çayırlar yeşilliğini muhafaza
etmekte aynı zamanda toprak yumuşaklı ğını da korumaktadır.
Memleketimizde, Karadeniz Bölgesi dışında kalan bölgelerde
ilkbahar ve özellikle yaz şartları kuraktır. Uygulanan sulama
teknikleri daimi çayır yetiştirmeye uygun değildir. Bu neden
le rakipsiz kalan yabani otlar bahçeyi adeta istila eder.
Toprak yapısı na bağlı olarak, toprak sertleşir ve saçak
kökler havasız kalır. Böyle bahçelerde gelişme durur veya
geriler. |
 |
Bu nedenle, elma bahçelerinde
toprak sürümüne karşı olmamak gerekir. Ancak pullukla derin işleme
yapılmamalı, diskharrow ile kök sistemini parçalamayacak derinlikte
işleme yeterlidir.
Sulama
elma ağaçları saçak kök
sistemine sahip olduklarından dolayı diğer bir çok meyve türüne
göre daha fazla su ister ve yüksek nemden hoşlanırlar. Bahçelere
verilecek su miktarı, yıllık yağış toplamına, bu yağışın dağılımına,
transpirasyon (bitkiden meydana gelen su kaybı) şiddetine, ağacın
büyüklüğüne ve toprağın tipine göre değişir.
Sulamada en önemli konu sulama zamanının iyi tespit edilmesidir.
Bunun için en pratik yöntem toprağın elle kontrol edilmesidir. Sulama
zamanı; Tansiyometre adı verilen aletlerle daha kesin ve güvenilir
olarak tespit edilebilir.
Elma ağaçları için en önemli sulama zamanı yazın yapılan sulamadır.
Yaz sulamasına yağış durumuna göre Mayıs’ta başlanır ve bütün yaz
boyunca devam edilir. Baharı kurak geçen yerlerde yaz sulamasına
erken başlanırsa meyve tutumu artar ve meyve kalitesi de yüksek
olur. Elma bahçelerini kurak bölgelerde; yerine göre 10 günde bir
sulamak gerekir. Nemli bölgelere doğru gidildikçe sulama aralığı
15-20 güne, hatta 1 aya kadar çıkabilir. En çok uygulanan sulama
şekil “Salma Sulama” dır. Suyun az olduğu yerlerde “Dar Çanak” (Tava
Yöntemi) uygulanır.
Diğer sulama sistemleri ise “Yağmurlama” ve “Damlama” sulamadır.
Damlama sulamada köklerin bulunduğu alanın bir kısmı sürekli nemli
kalmaktadır.
Gübreleme
Elma bahçelerine verilecek
gübre miktarı toprak işleme usulüne, toprağın karakterine, ağacın
büyüme gücüne, yaşına, alınan mahsul miktarına göre değişir. En
iyisi verilecek gübre miktarı toprak ve yaprak analizleri ile tespit
edilmelidir.
Elma bahçelerinde fidan dikilmeden evvel bir temel gübreleme yapılmalıdır.
Dikimden sonrada bahçe her yıl gübrelenmelidir.
Elma bahçelerine ilkbaharda azotlu gübre verildiğinde meyve kalitesi
iyileştiği gibi dökülmede azalır. Fakat verilen azotlu gübrenin
elmalar olgunlaşmadan evvel tükenmiş olması arzu edilir.
Elma ağaçları lüzumlu fosforu kuvvetli kökleri ile topraktan almak
iktidarındadır. Fosfor ağacın büyümesine ve mahsulün artmasına yarar.
Pek az hareket eden bir eleman olması dolayısıyla fosforlu gübreleri
köklerin bulunduğu sahaya vermek hususuna dikkat edilmelidir.
Elma ağaçlarında potas eksikliğinde evvela yapraklarda sararma başlar,
sonra kahverengi olan yapraklar tamamıyla kuruyup ölür. Kurak senelerde
potas eksikliği daha fazla zararlı olur. Potasyum ağaçların fotosentez,
nişasta ve şeker yapmasında tesiri olan bir elemandır. Çiçek gözlerinin
teşekkülünde rol oynadığı için dolayısıyla potasyum periyodisiteyi
önler.
HASAT
VE AMBALAJ
Meyve Hasadı (Derim)
Elma meyve olarak ince kabuklu, çok nazik bir meyvedir. Meyveler
hasat edilirken avuç içine alınmamalı, parmakla sıkılmamalıdır.
Meyveleri toplama kovalarına koyarken ve boşaltırken çok dikkatli
olmalıdır. Sebep olunacak küçük bir yara veya ezik depo çürüklüğüne
sebep olan mantarlar için giriş kapısıdır. Hasatta diğer bir noktada
hasat zamanının doğru olarak tayinidir. Elma meyveleri ağaç olumunda
hasat edilir. Meyveler yeme olumuna soğuk hava depolarında belirli
süre tutulunca ulaşırlar. Yazlık elmalar ağaç ve yeme olumuna ağaç
üzerinde iken ulaşırlar. Bu sebeple yazlık çeşitler yeme olumunda
hasat edilmelidir. Elma ağaçlarında hasat iki veya üç defa yapılır.
İlk hasatta daha ziyade ağacın dış veya alt kısmındaki meyveler
koparılır. Sonra ise iç kısımlardaki yarı ve üst dallardakiler toplanır.
Seçme, Boylama ve Ambalaj:
Hasat edilen elmalar,
kasalar içersinde ambalaj evlerine getirilir, burada sağlamlık,
şekil, renk ve kalitelerine göre bir seçmeye tabi tutulur. Sonra
meyveler iriliklerine göre boylara ayrılır ve daha sonrada ambalaj
kaplarına konulur.
Bu işler küçük işletmelerde el ile yapılır. Büyük işletmelerde ise
makinelerle yapılır. Bu şekil daha çabuk ve daha ucuza mal olur.
Elmalarda kalite sınıflarına ayırma ve boylama Türk Standartlarına
göre yapılır. Buna göre sofralık elmalar ekstra, birinci sınıf ve
ikinci sınıf olmak üzere üç kalite sınıfına ayrılır. Kalite sınıflarının
hiç birinden kurtlu ve çürük meyveler bulunmaz, ancak ikinci sınıfta
%2 ‘i geçmemek şartı ile kurtlu ve çürük meyvelere tolerans tanınmıştır.
İster hemen pazara sevk edilecek olsunlar ister saklamaya alınsınlar
elmaları boylamadan sonra hemen ambalajlamak en iyisidir. Ambalaja
meyvelerin kağıtlanmasıyla başlanır. Kağıtlara sarılan elmalar sandıklar
içersine yanları üzerine gelecek şekilde ve diyagonal olarak yerleştirilir.
Depolama
Hast edilen elmalar pazara
sevk edilinceye kadar depolarda muhafaza edilirler. Bu depolar adi
depolar, soğuk hava depoları veya değişik atmosferli soğuk hava
depoları olabilir.
Elmaların depoda kalma müddeti, meyvenin depolama zamanı, ağacın
beslenme durumu, mevsim ve çeşide göre değişir. Bir çok elma çeşidi
–1 ile 0°C de ve %85-90 nisbi nemde uzun süre saklanabilir. Ticari
depolardaki sıcaklık 0-2°C dir. Elmalar –2°C donarlar.
Golden ve Starking ise en uygun 0°C de ve % 90 nisbi nemde, Granny
Smith ise +3°C saklanmalıdır.
Tam zamanında yapılan hasat ve uygun depolama şartlarının sağlanmasıyla
Golden Delicious ve Starspur Golden Delicious çeşitleri 5 ay, Starking
Delicious ve Starkrimson Delicious çeşitleri 7 ay, Granny Smith
çeşidi ise 9 ay süre ile depoda saklanabilir.
Depolama sırasında elmalarda bazı fizyolojik bozukluklar ve hastalıklar
meydana gelebilir.
Fizyolojik Bozukluklar
Şunlardır:
1. Donma
2. Düşük sıcaklık zararları
(Et kararması)
3. Ambar yanığı (Kabuk
yanığı )
4. Acı benek ve lentisel
beneği
5. İç sulanması (camsı
görünüş)
6. Yaşlanma Bozukluğu
(Unlaşma, kepekleşme)
Hastalıklar ise Şunlardır:
1.Mavi ve Yeşil çürüklük
1. Kahvarengi çürüklük
2. Acı çürüklük
3. Kurşuni Küf (Gri küf)
4. Karaleke
5. Siyah çürüklük
6. Pembe küf
Normalden geç hasat edilen
meyvelerde kısa sürede olgunlaşma görülür. Starking Delicious’ta
kepekleşme olur.
Erken hasatta ise su
kaybı fazla olur ve meyvelerin yeme kalitesi düşer. Golden Delicious
ve Starkspur Golden Delicious’ta kabuk yapısından dolayı su kaybı
olur ve buruşma meydana gelir. Yine erken hasatta Starkrimson Deliciousta
kabuk rengi bozulur ve meyvenin pazar değeri düşer.
kaynak:
Muhittin YAPICI
Ziraat Yüksek Mühendisi
|
|