KARPUZ TARIMI
| Karpuz
tek yıllık bir bitki olup kolları toprak yüzeyinde 3-4 m
kadar uzayabilir.Susuz tarım şartlarında kökler olduk ça
derine insedesulu tarım şartlarında saçak kökler daha
çok 40-50 cm derinlikte yoğunlaşır.İri top şeklindeki mey
veleri ise tatlı ve suludur.Karpuz tarımı, dünyada ve ülke
mizde oldukça geniş bir alana yayılmıştır.Dünya karpuz
üretiminin %20’si Türkiyede yapılmaktadır. İklim isteği Karpuz, sıcak
ve ılıkman iklimde yetişir. Soğuklardan çok etkilendiği
için yetişme devresinde don tehlikesi olmama lıdır. Tohum
ekiminde toprak sıcaklığı 12 ° C’nin üzerin de olmalıdır.
Nem oranı fazla olan yerlerde hastalıklar görülebilir. Toprak İsteği Karpuz yetiştirmek
için derin, geçirgen su tutma kapasi tesi yüksek kumlu-tınlı
veya tınlı kumlu topraklar seçilme lidir. Ağır killi topraklar
ve hafif topraklarda çok iyi bir gübreleme ile karpuz yetiştirilebilir.
Drenajın yetersiz oldu ğu ve tabansuyu seviyesinin 1 m’nin
altında bulunduğu yer lerde başarı sağlanamaz.
Yetiştirme tekniği
Ekim Nöbeti Antraknoz ,Fusarium ve mildiyö hastalığının
görüldüğü tarım alanlarında en az üç yıl ekim nöbeti uygu
lanmalıdır. |
| |
|
x |
Toprak Hazırlığı
Karpuz yetiştiriciliğinde toprak hazırlığına sonbaharda ilk yağışlardan
sonra başlanmalıdır. İlk yağışlardan sonra toprak tavda iken derin
sürüm yapılmalıdır. Eğer yağışlar gecikirse yağışları beklemeden
derin sürüm yapılabilir. Derin sürümün arkasından kesekleri parçalamak
için kültüvatör veya diskharrow ile ikileme yapılır. İkinci toprak
işleme dönemi ise Şubat - Mart ayları olup uygun toprak tavında
kültüvatör ile toprak işlenerek arazi ekim ve dikime hazır hale
getirilir. Ekimden önce tarlada otlanma görülürse tekrar kültüvatör
ile toprak işlemesi yapılabilir.
Ekim veya Dikim
Ekim
Karpuz yetiştirilecek
arazide ekimden önce sıra arası 2 m olacak şekilde karık pulluğu
ile karıklar çekilmeli ve Bu karıkların kenarına tek taraflı olarak
ve sıra üzeri 75 cm olacak ocaklara ekim yapılmalıdır. Her ocağa
2-3 adet tohum bırakılıp Tohumların üzeri 5-6 cm toprakla örtülerek
hafifçe bastırılmalıdır. Genelde araziye ekim ilkbaharın ortalarında
yapılmaktadır. Çıkıştan sonra ocakta fidelerden uygun olan iki adedi
bırakılır. Daha sonra bir adet bitki bırakılır.
Fide Yetiştirerek Dikim
Karpuz tarımında erkencilik
için fide ile yetiştiricilik yapılabilir. Bunun için
10x13 cm ebadındaki altı delinmiş plastik torbalar kullanılır. Bu
torbalar iyi
karıştırılmış harç ile doldurulur. Harç yapmak için hacim olarak
1 ölçü bahçe toprağı
1 ölçü iyi yanmış ahır gübresi ve 1 ölçü kum iyice karıştırılır.İlkbaharda
Harç dolu torbalara karpuz tohumları 4-5 cm derinliğe ekilir. Her
torbaya tohumun kalitesine göre 1-2 adet tohum bırakılır. Bu torbalar
süzgeçli kovalarla sulanarak seralar veya yüksek tünellere konur.
Torbalarda yetişen fidelerde yabancı ot temizliği yapılıp sulaması
yapılır. Normal şartlarda fideler 30-45 gün içinde dikime hazır
hale gelir.
Dikime hazır hale gelen fideler alınıp 2 m sıra arası ve 75 cm sıra
üzeri olacak şekilde daha önceden kültüvatör ile sürülmüş ve karık
pulluğu ile karıkları açılmış olan tarlaya dikilir. Plastik torbalardan
fideler çıkarılırken fide toprağının dağılmamasına özen gösterilmeli
ve dikimden sonra mutlaka can suyu verilmelidir.
Gübreleme
İyi bir karpuz yetiştiriciliği
için gübreleme gereklidir. Sonbaharda derin sürümden sonra 3-4 ton/da
ahır gübresi atılarak kültüvatörle karıştırılmalıdır. Kimyasal gübre
olarak da 15-18 kg/da N ve 10 kg/da P2O5 verilmelidir. Fosforlu
gübrenin tamamı ve azotlu gübrenin 1/3’ü ekim veya dikimden önce
atılarak kültüvatörle karıştırılmalıdır. Azotlu gübrenin 1/3’ü çiçeklenme
devresinde 1/3’ü ise meyveler 5-65 cm çapında olduğunda verilmelidir.
Sulama
Verimin yüksek ve kaliteli
olması için bitkikök bölgesinde yeterli nemin bulundurulması gerekir
bu nedenle karpuz yetiştiriciliğinde sulama yapılmalıdır. Karpuz
fideleri tarlaya şaşırtıldıktan sonra iyi bir can suyu verilirse
bitkiler uzun süre sulamaya ihtiyaç duymadan gelişme gösterirler.
Fideler küçükken fazla sulama yapılırsa gelişmeyi olumsuz yönde
etkiler. Meyve oluşum dönemine kadar mümkün olduğu kadar az sulama
yapmak gerekir. Meyve büyüklüğü 5-6 cm olduktan sonra normal sulamalar
yapılmalıdır. Bu devreden itibaren 15 günde bir sulama yapılmalıdır.
Sulamalarda 0-90 cm toprak derinliği tarla kapasitesine getirilmelidir.Verimden
azaldığında sulama kesilmelidir.
Bakım
Karpuz tüplerden başlayarak bakıma ihtiyaç duyar. Tüplerde yabancı
ot temizliği gereklidir.Fideler tarlaya şaşırtıldıktan sonra yapılacak
olan birinci ve ikinci sulamadan sonra çapalama yapılmalı ve yabancı
otlar temizlenmelidir. Bitkilerin kolları geliştikten sonra çapa
işleri yapılmamalıdır.
HASAT, HARMAN VE DEPOLANMASI
Karpuz hasadı meyve sapına bağlı bulunan kulakçıklar kuruduğunda,
meyve sapı inceldiğinde ve meyve kabuğu olgunluk parlaklığına ulaştığında
elle yapılmalıdır. Karpuzlar hasat, depolama ve taşıma sırasında
zedelenmemelidir.
Depolama üst üste fazla konmamalı ve depolarda fazla bekletilmeden
kısa sürede pazara sunulmalıdır.
Gerekli kültür önlemler
alındığında karpuzdan sulu şartlarda 5.000- 6.000 kg/da verim alınabilmektedir.
|