MARUL YETİŞTİRİCİLİĞİ
VE ÇEŞİTLERİ
Jule KOLUDAR
TOPRAK İSTEKLERİ
• Marul pek çok toprak tipinde yetişebildiği halde, en kaliteli
ürün: organik maddesi fazla, nem tutma kapasitesi yüksek ve
drenajı iyi, derin tınlı topraklardan alınır.
GÜBRELEME
• Çiftlik gübresi toprağın fiziksel yapısını düzeltmek için
kullanılan değerli bir maddedir. Bu gübrenin tuz ihtiva etmemesine,
yanmış olmasına dikkat edilmelidir. Dekara 2-5 ton kullanılabilir.
• Toprak PH'sı 6,5-7,5 arasında olabilir. Düşük PH'h topraklarda
kireçleme yapılmalıdır. Zira bu tıp topraklarda kaliteli ürün
alınamaz ve magnezyum noksanlığı görülür. Magnezyum eksikliğinin
tipik belirtisi yaşlı yapraklarda sarı noktalardır. Azot noksanlığında
ise büyüme yavaşlar, renk bozulur. Aşın azot gübrelemesi yapraklarda
yanıklıklara ve hasattan sonra ürünün çabuk solmasına neden
olur.
• Fosfor noksanlığı, demir ve kalsiyumca zengin topraklarda
sıkça görülür. Sonuçta, başlar gevşek ve küçük kalır.
• Saf madde olarak: 8 Kg/da azot, 6 Kg/da fosfor ve 6 Kg/da
potasyum tavsiyesi, toprak analizleriyle birlikte dikkate
alınmalıdır.
TOHUM EKİMİ VE DİKİM
• Tohum ekim zamanı yetiştiricilik yapılmak istenen zamana
göre ayarlanabilir. Geç sonbahar ve kış
yetiştiriciliği için tarlaya dikim yapılmak istenen zamandan
yaklaşık 45 gün önce; yaz ekimlerinde ise 20 gün önce soğuk
yastıklara tohum ekimi yapılmalıdır.
• Tohumların en iyi çimlenme sıcaklığı 15-18° C'dir. Düşük
sıcaklıklarda homojen çıkış elde edilemezken; nötr çeşitlerin
dışında, 25-30° C gibi yüksek sıcaklık derecelerinde hiç çimlenme
elde edilemez.
• Dikim, fideler 4 yapraklı olunca, çeşidin büyüklüğüne bağlı
olarak 30-40 cm sıra arası, 20-30 cm sıra üzen mesafe ile
yapılır. Dikimden sonra mutlaka can suyu verilmelidir.
SULAMA
• Marul, büyüme periyodu boyunca aynı miktarda toprak nemini,
yetiştiği ortamda bulmak ister.
• Tarlaya dikimden sonra eğer yağış mevsimi değilse, en geç
12 gün içersinde «ulama yapılmalıdır. Baş bağlama devresinin
başından hasat sonuna kadar sulama aralıkları 8 günden daha
uzun olmamalıdır.
• Çok sıcak havalarda sulama, mutlaka sabah erken saatlerde
yapılmalıdır. Aksi halde fizyolojik hastalıklara yakalanma
olasılığı artar.
HASAT
• Marul genelde elle hasat edilir. Hasat edilecek ürünü belirlemek
tamamen deneyim işidir. Yetiştiricilik ürünün iklim isteklerine
tamamen uygun şartlarda ve doğru ekim zamanında yapılıyorsa,
çeşidin tipik özelliklerini sergilemesi beklenebilir. Bunlar:
en, boy, göbek yapıp yapmadığı vs gibi özelliklerdir.
• Sıcak havalarda hasat edilen ürün çabuk solar, kalitesi
düşük olur. Bu nedenle hasadın günün erken saatlerinde yapılması
uygun olur.
ÇEŞİTLER
Marul, form zenginliği en fazla olan sebzelerden biridir.
Mevcut marul çeşitlerini pratik açıdan dört ana gruba ayırmak
olasıdır:
1. Buz salataları
2. Yağlık salatalar
3. Romen salataları
4. Yaprak salatalar
Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsünde tohum üretimi yapılan
çeşitler ve özellikleri şunlardır:
YEDİKULE-44
• Romen salataları grubundandır.
• Hasat edilecek mevsime bağlı olarak, Ege Bölgesi şartlarında
15 Ağustos-15 Aralık arasında tohum ekimi yapılabilir.
• Fide devresinde, olgun devreye kıyasla, soğuğa daha dayanıklıdır.
• Yeşil, orta sert yapraklı, dik büyüme özeîliğindedir.
• Bağlanmadan göbek yapabilir.
• Menemen koşullarında ortalama baş ağırlığı 800 g'dır.
• Sıcağa fazla dayanıklı değildir.
• Dikim sezonuna bağlı olarak hasada gelme süresi yaklaşık
olarak 100 gündür.
• Hasattan sonra solma hızı düşüktür.
YEDİKÜLE-5701
• Romen salataları grubundandır.
• Hasat edilecek mevsime bağlı olarak, Ege Bölgesi şartlarında
15 Ağustos -15 Aralık arasında tohum ekimi yapılabilir.
• Yapraklan uzun, sanmtırak yeşil, ince, narin ve gevrektir.
• Yaprak damarlan ince, yüzeyi kabarcıklı, kenarlan dalgalı
ve hafif dişlidir.
• Menemen koşullarında ortalama baş ağırlığı 1000 g'dır.
• Dikim sezonuna bağlı olarak hasada gelme süresi yaklaşık
olarak 100 gündür.
• Hasattan sonra solma hızı düşüktür.
ŞEMİKLER
• Kıvırcık göbekli salatalardandır.
• Kıvırcık, çok dalgalı, hafif sert yapraklan vardır.
• Yaprakların gövde ile bağlantısı kuvvetlidir, çok kolay
kırılmaz.
• Sıkı başlıdır.
• Menemen koşullarında ortalama baş ağırlığı 500 g'dır.
• Sıcağa fazla duyarlı değildir.
• Hasada gelme süresi 85 gündür.
• Tam olgunlaşmadan da kıvırcık salata olarak hasat edilebilir.
Tarn olgunlukta hasat edilen başlarda solma hızı düşüktür.
EGE TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ
|
X |
