PATATES YETİŞTİRİCİLİĞİ
Tohumluk seçimi
Patateste tohumluk olarak kullandığımız kısım yumrulardır. Tohumluk
yumrular, 6 cm çapında ve ortalama 50 gram ağırlığında olmalıdır.
Tohumluğun çeşidi, üretim amacına göre seçilmelidir. Sertifikalı
tohumluk kullanılmalıdır. Tohumluk yumruların, dikim esnasında gözleri
uyanmış olmalı ve üzerinde yaklaşık 1 cm boyunda yeşil filizleri
bulunmalıdır.
Ekim nöbeti
Arka arkaya dikildiği zaman hastalıklar çoğalır, verimi düşer. Toprağa
azot ve humus sağlayan baklagiller ve hububat, özellikle kışlık
hububat ekim nöbeti için uygundur.
Tarla hazırlığı
Toprağın yapısına ve patatesten önce yetiştirilen bitkiye göre değişir.
Süratli bir çıkış, kuvvetli kök gelişimi, yumruların gelişmesi için
iyi bir toprak hazırlığı gerekir.
Ağır (killi) topraklarda,
sonbaharda 20-25 cm. derinlikte sürüm yapılır. İlkbaharda diskaro
ve tırmık geçirilir.
Hafif (kumlu) topraklarda
ilkbaharda toprağı fazla gevşetmeyecek şekilde daha yüzlek sürüm
yapılır.Sadece tırmık çekmekle tohum yatağı hazırlanır.
Dikim
Patates, ilkbaharda toprak ısısı 8-10 oC yi bulduğu ve geç donların
sona erdiği zaman dikilir.
Dikimde sıra arası 70-75 cm, sıra üzeri 20 –40 cm dir. Dikim derinliği;
yüzlek dikimde 2cm, derin dikimde 5 cm dir. Yüzlek dikimlerin üzerine
en az 15 cm, derin dikilenlerin üzerine ise 10 cm toprak konularak
sırt yapılmalıdır. Sırt yapılma zamanı;
- Dikimden hemen sonra
düşük sıcaklık veya toprakta kaymak bağlama durumlarında, çıkış
tamamlandığında sırt yapılır.
- Dikim sonrasında yüksek
sıcaklık ve kuraklık bekleniyorsa, sırt dikimden hemen sonra yapılır.
Dikim el ile ya da makine ile yapılır. Önerilebilcek en uygun dikim
yöntemi;
- Tohumluk yumruların
karık pulluğu ile açılan karık diplerine yerleştirilmesi,
- Aynı karık pulluğunun
sırtlarından geçirilerek karıkların kapatılmasıdır.
Çıkış sonrası bitkiler
uygun büyüklüğe ulaştığında aynı karık pulluğu ile boğaz doldurma
ve yabancı ot kontrolü de yapılabilir.
Sulu şartlarda ortalama
dekara 200-250 kg, kuru şartlarda 150 kg tohumluk yeterlidir.
Bakım işleri
Patates, fazla bakım
isteyen bir bitkidir. Çıkıştan önce düzeltilmiş (dişleri yatırılmış)
tırmık çekmek faydalıdır. Hem toprak kaymak tabakası bağladıysa
kırılmış, hem de yeni çıkmaya başlayan yabancı otlar öldürülmüş
olur.
Patates, 3-4 yapraklı
olunca yüzlek ve dikkatli bir şekilde ilk çapa yapılır. Bu çapa
ile toprak kabartılır, yabancı otlar öldürülür ve nemin korunması
sağlanır. Bundan sonra 20’şer gün arayla (gerekirse 3-4 defa) her
çapa ile birlikte boğaz doldurma işlemi yapılır.
Gübreleme
Patates çiftlik gübresinden
çok hoşlanır. Dekara 1.5-2 ton, eğer toprak çok fakir ise 2.5-3
ton çiftlik gübresi verilirse verim çok artar. Bu miktarlardan fazlası
nişasta miktarı ve lezzeti olumsuz etkiler.Üreticilerin topraklarını
tahlil ettirmeleri, bunun neticesine göre gübre kullanmaları en
iyi yoldur. Eğer toprak tahlili yapılmamışsa saf madde olarak dekara
sulu şartlarda 14-16 kg azot, 8-10 kg fosfor, 8-10 kg potasyum verilebilir.
Fosforlu ve potasyumlu
gübrenin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı Amonyum Sülfat veya Üre
olarak dikim için açılan çizilere el ile yeknesak olarak uygulanmalı
ve gübrelerin karışımı sağlandıktan sonra dikim yapılıp, sıralar
toprakla kapatılmalıdır. Ekim kombine patates mibzeri ile yapılacaksa
fosforlu ve potasyumlu gübrelerin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı
tohumla beraber banda verilmelidir. Azotlu gübrenin ikinci yarısı
boğaz doldurma ve ilk sulamadan önce verilmelidir.
|
