ORGANİK TARIM NEDİR

Bu bölümdeki bilgiler TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TEŞKİLATLANMA VE DESTEKLEME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından hazırlanan kitapçıktan alınmıştır. Üreticilerin biliçlenmesi için bu ve benzeri yayınları burada bulabileceğiniz gibi , ingilizce olarak hazırlanan organik tarımla ilgili konularıda linkler bölümünde bulabilirsiniz.

Ekolojik Tarım ; üretimde kimyasal girdi kullanmadan, üretimden tüketime kadar her aşaması kontrollü ve sertifikalı tarımsal üretim biçimidir. Ekolojik tarımın amacı; toprak ve su kaynakları ile havayı kirletmeden ,çevre, bitki, hayvan ve insan sağlığını korumaktır. Ekolojik tarımın geçmişi 20.yüzyıla dayanmaktadır. Zira çevre bilinci ve ozon tabakasındaki incelme ve dünya geleceğinin tehlikeye girmesi gibi konular gündeme gelmiştir.

Önceleri çok çeşitli yöntemler ve teoriler geliştirilmiş, hatta bu yöntemlere astrolojik boyutlar katılarak ay ve yıldızların etkisini de üretime katan ekoller ortaya çıkmıştır. Tüm bu ekoller incelendiğinde görülen temel öğe ; ekolojik dengenin korunarak , bitkisel ve hayvansal üretimin birlikte aile işletmeciliği şeklinde yapılması , dolayısıyla üretimden tüketime kısa devrelerin kurularak kendi kendine yeterliliğin sağlanmasıdır.

Bu özelliği nedeni ile 1. ve 2. Dünya savaşları sırasında popüler olan ekolojik tarım 1950 yılından sonra Amerika Birleşik Devletleri'nin Marshall yardımı ile önemini yitirmiş , sağlanan ekonomik katkılar ve aşırı desteklemeler sonucu entansif tarım süratle yayılmış, makineleşme, kimyasal ilaç ve gübreler ile kimyasal katkı maddeleri kullanılmaya başlanılmıştır. 60’lı yılların sonunda Avrupa Topluluğu' nun kurulması ve uyguladığı tarımsal destekleme politikaları ,1970 de pestisitlerin ve kimyasal gübrenin keşfi de bu gelişmeye katkıda bulunmuştur.

Ancak "Yeşil Devrim" olarak adlandırılan bu tarımsal üretim artışının dünyadaki açlık sorununa bir çözüm getirmediğini , aksine doğal dengeyi ve insan sağlığını süratle bozduğunu gören kişi ve gruplar bu konuda araştırmalara başlamışlardır . Bu araştırmaların sonucunda bilim çevreleri ve sivil toplum örgütlerinin baskısıyla 1979 yılından itibaren DDT grubu pestisitlerin kullanımı A.B.D.'den başlayarak tüm dünyada yasaklanmıştır. Bu durumda ekolojik tarım tekrar gündeme gelmiş , 1980 yılından sonrada tüketicilerin baskısıyla aile işletmeciliği şeklinden çıkarak ticari bir boyut kazanmıştır. ABD'de 0-2 yaş grubu çocuk mamalarının imalinde ekolojik ürünlerin kullanılmasını zorunlu tutan yasanın da bu ticari boyuta katkısını belirtmek gerekir.

Ekolojik ürünler ticarete konu olunca beraberinde kontrol ve sertifikasyona ilişkin yasal düzenlemeler gündeme gelmiştir. Avrupa'da önceleri her ülke kendine göre bazı düzenlemeler yapmış , daha sonra 24 Haziran 1991 tarihinde Avrupa Topluluğu içinde ekolojik tarım faaliyetlerini düzenleyen 2092/91 sayılı yönetmelik yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Ülkemizde ekolojik tarım faaliyetleri 1986 yılında Avrupa'daki gelişmelerden farklı şekilde, ithalatçı firmaların istekleri doğrultusunda, ihracata yönelik olarak başlamıştır. Önceleri ithalatçı ülkelerin bu konudaki mevzuatına uygun olarak yapılan üretim ve ihracata, 1991 yılından sonra Avrupa Topluluğunun yukarıda adı geçen Yönetmeliği doğrultusunda devam edilmiştir. Daha sonra 2092/ 91 sayılı yönetmeliğin 14 Ocak 1992 tarihinde yayımlanan 94 /92 sayılı ekinde ; Avrupa Topluluğuna ekolojik ürün ihraç edecek ülkelerin uymak zorunda olduğu hususlar ayrıntıları ile belirtilmiş ve ülkelerin kendi mevzuatlarını uygulamaya koymaları ve bu mevzuatın da dahil olduğu çeşitli teknik ve idari konuları içeren bir dosya ile Avrupa Topluluğuna başvurmaları zorunluluğu getirilmiştir.

Avrupa Topluluğu'ndaki bu gelişmelere uyum sağlamak üzere Tarım ve Köyişleri Bakanlığı çeşitli kurum ve kuruluşların işbirliği ile Yönetmelik hazırlama çalışmalarına başlamış ve "Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin Ekolojik Metotlarla Üretilmesine İlişkin Yönetmelik" 24 Aralık 1994 tarih ve 22145 sayılı Resmi Gazete' de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yönetmelik; alternatif bir üretim sistemi olan ekolojik (organik) tarımın gerçekleştirilmesini sağlamak amacı ile çıkarılmış olup Türkiye' de ekolojik tarım yapan üreticilerin ürünlerinin ekolojik olarak değerlendirilebilmesi için gereklidir. İster ihracat için olsun isterse yurt içi tüketim amacıyla üretilen ürünler bu yönetmelikte belirtilen kurallar doğrultusunda ekolojik olarak değerlendirilirler. Yönetmeliğin çıkarıldığı yıl itibariyle yetersizliği söz konusu olmayıp, bugün için bilhassa ürünlerin Avrupa;ya ihraç edilmesi sebebiyle Avrupa Topluluğuna ait Ekolojik Tarım Yönetmeliği ile uyum sağlaması gerekmektedir. Bu konuda Bakanlığımız Ekolojik Tarım Komitesi ve Ulusal Yönlendirme Komitesinde üye olan resmi ve özel kuruluşlar ile bir çalışma yapılmaktadır

Ekolojik ürünlerin üretilmesi, işlenmesi, etiketlenmesi, depolanması ve pazarlanması aşamalarında uyulması gereken kurallar 5 kısım ve 40 maddeden oluşan bu Yönetmelik' de ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Yönetmelik ayrıca 6 adet ek içermektedir.

Daha sonra adı geçen Yönetmeliğin bazı maddelerinde uygulamada rastlanılan aksaklıkları gidermek amacıyla değişiklik yapılmış, ekolojik tarım faaliyetleri sırasında yapılacak kusur ve hatalara karşı uygulanacak yaptırımların da yönetmelikte yer alması sağlanmıştır. Düzeltme Metni 29 Haziran 1995 gün ve 22328 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

"Avrupa Topluluğuna Ekolojik Ürün İhraç Eden 3.Ülkeler" listesinde yer almak üzere de gerekli bilgileri içeren bir "Teknik Dosya" hazırlanarak öngörülen süre içinde Dışişleri Bakanlığı kanalıyla resmi başvuru yapılmıştır. Bu konudaki en büyük eksikliğimiz; Yönetmeliğimizin bir kanuna dayanmamasıdır. En yakın zamanda " Tarımsal Ürünlerin Ekolojik Metotlarla Üretilmesine İlişkin Kanun" un çıkarılması gerekir.Başa Dön

YÜRÜTME VE İZLEME ORGANLARI

Ulusal Yönlendirme Komitesi; Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu (APK) Başkanının başkanlığında; Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Çevre Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi (İGEME), İhracatçı Birlikleri, Ziraat Odaları Birliği ve Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği Temsilcilerinden oluşmaktadır. Komite ekolojik tarımın geliştirilmesi ve uygulanması ile ilgili stratejileri belirlemek üzere yılda en az bir kere toplanır ve alınan kararları tavsiye niteliğinde olmak üzere Ekolojik Tarım Komitesine iletir.

Ekolojik Tarım Komitesi (ETK); Tarım ve Köyişleri Bakanlığı APK Kurulu Planlama ve Projeler Dairesi Başkanının başkanlığında, Tarımsal Üretimi Destekleme Genel Müdürlüğü'nden iki, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nden iki, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü'nden bir, Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü'nden bir Dış ilişkiler ve Avrupa Topluluğu Koordinasyon Daire Başkanlığı'ndan iki konu uzmanı temsilciden oluşmaktadır.

Bu komite ülkedeki ekolojik tarım faaliyetlerinin takip ve kontrolünden sorumludur. Bu nedenle kontrol kuruluşlarına çalışma izni verir, çalışmalarını denetler Yönetmeliğin 24. Maddesinde yer alan yaptırımları uygular. Yaptığı çalışmalarda Ulusal Yönlendirme Komitesinin tavsiyelerini dikkate alır.Başa Dön

ORGANİK TARIM KOMİTESİ

Temsilcinin Adı Soyadı Kuruluşu Ünvanı Görevi

Salih Zeki YILDIZ TÜGEM Daire Başkanı Başkan Başkan

Ülkü KÖSEOĞLU TÜGEM Veteriner Hekim Sekreter Üye

Metin SÜERDEM TEFTİŞ KUR.BAŞK. Başmüfettiş Üye

Yaşar GÜÇLÜ HUKUK MÜŞ. Hukuk Müş. Üye

Nurper MORTAŞ TÜGEM Şube Müdürü Üye

Özlem MUTLU TÜGEM Mühendis Üye

Erdal SÜNGÜ TÜGEM Mühendis Üye

Osman ASLAN TÜGEM Mühendis Üye

Sibel GÜNEĞİ TÜGEM Mühendis Üye

Fatma AKYOL TÜGEM Mühendis Üye

Fatma MAMAK TÜGEM Mühendis Üye

Ali Kemal ÖZTÜRK TÜGEM Mühendis Üye

Hülya ERBAŞ TÜGEM Mühendis Üye

Tülay KIZILAY TÜGEM Mühendis Üye

Menderes ULAŞ TÜGEM Mühendis Üye

Dr.Muaffak SARIOĞLU DİATEK Mühendis Üye

Dr.Sabiha ÜNAL KORGEM Veteriner Hekim Üye

Mustafa OĞUZ KORGEM Mühendis Üye

M.Muhittin TEKEŞ TEDGEM Mühendis Üye

Raif YALÇIN TAGEM Mühendis Üye

Metin CAN APK Mühendis Üye

ORGANİK TARIM ULUSAL YÖNLENDİRME KOMİTESİ

Adı, Soyadı Kuruluşu
Unvanı
Komite Görevi

Dr.Hüseyin VELİOĞLU
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
TÜGEM Genel Müdürü
Başkan

İsmail ELMAS
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
Genel Müdür Yard.
Üye

S.Zeki YILDIZ
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
ATÜT Daire Başk.
Üye

Nurper MORTAŞ
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
Ziraat Mühendisi
Sekreter Üye

Fatma AKYOL
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
Ziraat Mühendisi
Üye

Müjgan ÇELİK
DPT
Uzman
Üye

Füsun ATİK BOYER
DPT
Uzman
Üye

Salih ÇİÇEK
Dış Ticaret Müsteşarlığı
Uzman
Üye

İ.Banu KARTAL
Gümrük Müsteşarlığı
Gümrük uzmanı
Üye

Mehmet ÖZTÜRK
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
Genel Md.Yrd
Üye

Serkan BİNİCİ
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
Ziraat Mühendisi
Üye

Nazime YÜKSEKKAYA
Sağlık Bakanlığı
Ziraat Yük. Mühendisi
Üye

Mürsel GÜRBÜZ
Çevre ve Orman Bakanlığı
Mevzuat Değ.Şb.Md
Üye

Dr. Meral GÜNDÜZ
İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi
Tarım Dai.Şb.Md.
Üye

Gülay SUBAŞI
Ziraat Mühendisleri Odası
Yönetim Kurulu Üyesi
Üye

Sabiha ÜNAL
Veteriner Hekimleri Birliği
Veteriner Hekim
Üye

Özcan TÜLÜMEN
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Yönetim Kurulu Üyesi
Üye

Fehmi KİRAZ
Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Derneği
Yönetim Kurulu Üyesi
Üye

Ünal ÖRNEK

Hatice ÇAKIR
Türkiye Ziraat Odaları Birliği
Genel Sekreter Yrd. Tek. Müşavir Yrd.
Üye

Mehmet Ali IŞIK
Ege İhracatçıları Birliği

Üye

Tugay ÜNLÜ
Orta Anadolu İhracatçıları Birliği
Yönetim Kurulu Bşk.
Üye

Doç.Dr.Ahmet ALTINDİŞlİ
Ekolojik Tarım Derneği

Üye

Victor ANANİAS
Buğday Ekolojik Yaşam Derneği
Yönetim Kurulu Bşk.
Üye

Ali KAYGISIZ
Tüketici Hakları Derneği
Gıda Komisyon Üyesi
Üye

Başa Dön

ORGANİK TARIM PROJE VE ULUSAL ARAŞTIRMA KOMİTESİ

Temsilcinin Adı- Soyadı Kurumu Ünvanı Komitedeki Görevi
Doç. Dr. Hasan EKİZ Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Genel Müdür Başkan
Doç. Dr. Şahin ANIL Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Başkan Yard.
Raif YALÇIN Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Mühendis Sekreter Üye
Dr. Mustafa Kemal GÜNGÖR Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Şube Müdürü V. Üye
Atilla UYAR Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Mühendis Üye
Dr. Mehmet ULUPINAR Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Mühendis Üye
Nermin AKSÜMER Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Mühendis Üye
Birgül GÜNER Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Mühendis Üye
Berrin ŞENTÜRK Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Veteriner Hekim Üye
Nedim ÇOBAN Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Mühendis Üye
Dr. Hüseyin VELİOĞLU Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
İsmail ELMAS Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Nurper Mortaş Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Fatma AKYOL Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Müjgan ÇELİKBİLEK Devlet Planlama teşkilatı Uzman Üye
Füsun ATİKBOYER Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Mesut ASLANTAŞ Dış Ticaret Müsteşarlığı Uzman Üye
Salih ÇİÇEK Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
İ. Banu KARTAL Gümrük Müsteşarlığı Gümrük Uzmanı Üye
Mehmet ÖZTÜRK Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Gen. Müd. Yard. Üye
Serkan BİNİCİ Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi
Ercan ERKAN Sağlık Bakanlığı Gıda Mühendisi Üye
Nazime YÜKSEKKAYA Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Gülsün ÖMEROĞLU Çevre ve Orman Bakanlığı Mühendis Üye
Mürsel GÜRBÜZ Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Dr. Meral GÜNDÜZ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi Şube Müdürü Üye
Gülay SUBAŞI TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Mühendis Üye
Doç.Dr.U.Tansel ŞİRELİ Veteriner Hekimleri Bir. Merk. Konseyi Veteriner Hekim Üye
Sabiha ÜNAL Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Perviz ÖZDÜNDAR Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kimyager Üye
Özcan TÜLÜMEN Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Zeliha YILMAZ Türk Ziraat Yük. Müh. Birliği Derneği Mühendis Üye
Fehmi KİRAZ Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Hatice ÇAKIR Türkiye Ziraat Odaları Birliği Tek. Müş. Yard. Üye
Ünal ÖRNEK Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Turgay ÜNLÜ Orta And.İhracatçı Birlikleri Yön. Kur. Başk. Üye
Mehmet ALİ ışık Ege İhracatçı Birlikleri Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Salih Zeki YILDIZ Tarımsal Üretim ve Geliştirme Gen. Müd. Daire Başkanı Üye
Prof. Dr. Neşet KILINÇER Türkiye Bilimsel ve Teknik Araş. Kurumu Öğretim Üyesi Üye
Kaya UYSAL Ankara Üniversitesi Avrupa Top.Araş.Uyg.Merk. Uzman Üye
Doç. Dr. Ahmet ALTINDİŞLİ Ekolojik Tarım Derneği Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Victor ANANİAS Buğday Ekolojik Yaşam Der. Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Ali KAYGISIZ Tüketici Hakları Derneği Or. Tar. Ulusal Yön. Kom. Üyesi Üye
Prof. Dr. Ruhsar YANMAZ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Üye
Prof. Dr. Uygun AKSOY Ege Üni.Ziraat Fak. Öğretim Üyesi Üye
Doç.Dr İlhan TURGUT Uludağ Üni Zir.Fak Öğretim Üyesi Üye
Naim ÖZGÜR Narenciye ve Seracılık A.E Mühendis Üye
Uz.Gülay BEŞİRLİ Atatürk Bahçe Kült.MAE Mühendis Üye
Adem ATASAY Eğirdir Bahçe Kült.A.E. Mühendis Üye
Dr. Yılmaz BOZ Tekirdağ Bağcılık AE Müdür Üye
Dr. Vesile ÇETİN Bursa Gıda Kontrol ve MAE Mühendis Üye
Dr. Ali Mehmet TALUĞ Marmara Hayvancılık AE Mühendis Üye
Dr. Yasemin GÜREL Etlik Vet. Merk.Kontrol AE Vet.Hek. Üye
Yahya ÇAVDAR Trabzon Su Ürünleri MAE Mühendis Üye
Oktay ERDOĞAN Nazilli Pamuk A.E. Mühendis Üye
Dr. Ahmet ULUDAĞ Bornova Zirai Müc.A.E: Müdür Üye
Dr. Ayşe ÖZDEM Ankara Zirai Müc.A.E: Mühendis Üye
Emine ER İzmir İl Kont.Lab.Müd. Müdür Yard. Üye

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TARAFINDAN YETKİLENDİRİLEN ORGANİK TARIM KONTROL VE SERTİFİKASYON KURULUŞLARI

ORGANİK (EKOLOJİK, BİYOLOJİK, BİYODİNAMİK, DOĞAL) TARIM ÜRÜNLERİ ( BİTKİSEL VE HAYVANSAL ÜRÜNLER, SU ÜRÜNLERİ, TOHUM, GÜBRE, FİDE, FİDAN VE TÜM DİĞER GİRDİLER, GIDALAR, VİTAMİNLER VE DİĞER TÜM KATKI MADDELERİ İLE HAMMEDESİ TARIM OLAN TÜM SANAYİ ÜRÜNLERİ) ÜRETECEK, İŞLEYECEK, PAZARLAYACAK, İTHAL VEYA İHRAÇ EDECEK ÖZEL VEYA TÜZEL KİŞİLERİN FAALİYETTE BULUNABİLMELERİ İÇİN AŞAĞIDA İSİM VE ADRESLERİ VERİLEN, BAKANLIĞIMIZDAN YETKİ ALMIŞ KONTROL VE SERTİFİKASYON KURULUŞLARINDAN BİRİYLE SÖZLEŞME YAPMALARI ZORUNLUDUR. GEREKLİ OLAN SÖZLEŞME YAPILMADAN BU FAALİYETLERDE BULUNULAMAZ. SÖZLEŞME BAKANLIĞIMIZA BİLDİRİLDİKTEN SONRA GEREKLİ BAŞVURULARI İLGİLİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZE YAPINIZ!!!!

Kontrol ve Sertifikasyon Kuruluşunun Adı
Adresi
Telefon Numarası
Faks Numarası
Mail Adresi

BCS
Mithatpaşa Cad.No:234/8(İsmailoğlu İşhanı)

Narlıdere/İzmir
0232-2390907
0232-2390608
bcsturkey@superonline.com

CERES
İnönü Cad.No.705 Yunus Emre Apt.Kat1/1

Poligon-İZMİR
0232-2472022
0232-2477001
info@ceres-cert.com.tr

ECOCERT-SA
Cumhuriyet Cad. No:2/3

35030 Bornova/İzmir
0232-3434360
0232-3433959
office.turkey@ecocert.com

EKO-TAR
Adnan Menderes Bulvarı Denis Apt. 36/1

33110 MERSİN
0324-3254964
0324-3271944
ekotar@europe.com

ETKO
160.Sokak No:13/7

35040 Bornova/İzmir
0232-3397606
0232-3397607
info@etko.org

ICEA
Mustafa Kemal Cad.Halil Bey Apt.B Blok

No:166/2 Kat:7 Daire: 13

35040 Bornova-İZMİR
0232-3426068
0232-3428464
info@icea-tr.com admin@icea-tr.com

IMO
225.Sokak No:26/2 A Blok

35040 Bornova /İzmir
0232-3474705
0232-3474780
imotr@imo-control.org

ORSER
Simon Bolivar Caddesi, Cemal Nadir Sokak No:10 Kat:2 No: 5

06550Çankaya/ANKARA
0312-438 15 60
0312-438 15 59
or_ser@hotmail.com

orser06@ttnet.net.tr

SKAL
Suvari Cad. No:8-1

Bornova/İzmir
0232-3432651
0232-3393703
turkey@skalint.com