Zararı :Zararını
anlamak ancak fındık büyüklüğüne varan meyvelerin dökülmesiyle
olur. Bakıldığında, meyvelerin içi kemirilerek oyulmuş ve
pisliklerle doludur. Meyvenin dışında da bir kemirme deliği
vardır. Henüz dökülmemiş, ağaçta asılı meyvelerde de aynı
şekilde deliklere tesadüf edilir. Bu meyveleri de içeriden
beyaz renkli 10 çift bacaklı olan lârva kemirerek yer. Elmalarda
meyve kabuğunun altında spiral olarak açılmış bir minir
yolu vardır. Destereli arı tahribatı, meyve yüzünde elma
iç kurduna benzese de, ondan farklıdır. Bu zarar ekseriya
daha geç görülür. Elma iç kurdu zararı birbiriyle birleşen
geniş oyuklar yerine bilâkis galeriler meydana getirir.
Böylece, destereli arının çıkış delikleri ve meyve içinde
kemirerek açtığı oyuk, elma iç kurdunun yaptığından daha
büyüktür. Ayrıca, tahtakurusu gibi kokmaları ile de tefrik
edilirler. Elma iç kurdu lârvalarının 8 çift bacağı olmasına
mukabil, bunların 10 çift bacakları vardır.
Etmeni : Yukarıda
bahsedilen bu zararları elmada, elma destereli arısı (hoplocampa
Testudinea) armutta ise armut destereli arısı h.b yapar.
Haşerelerin yaşayışı erik destereli arısına benzer. İlkbaharda
armut ve elma ağaçları çiçek açarken haşere erginleri de
görülmeye başlar. Dişilerin karınlarının nihayetinde destereye
benzer çıkıntıların oluşu, bunların destereli arı ismini
almalarına sebep olmuştur. Dişi arı destreye benzeyen çıkıntılarıyla
henüz teşekkül etmekte olan meyvenin kaliks yapraklarının
alt tarafını çizerek yumurtalarını bunun içine bırakır.
8-14 gün sonra yumurtadan çıkan lârvalar henüz teşekkül
etmekte olan genç meyveyi kemirmeye başlarlar. Bir lârva,
birkaç meyvede zarar yapabilir. Elma destereli arsı lârvası,
ilk zararını meyvede ekseriya kabuğun hemen altındaki tabakayı
kemirerek yapar. Bu minir yolu daha sonra, mantarlaşır ve
olgun meyvelerde dar bir bant şeklinde kendini gösterir.
Lârva çekirdek ve meyve etini de tahrip eder. Olgun lârva
meyveden çıkar, toprağa iner ve orada 10-12 cm. derinlikte
topraktan yaptığı bir kokon içerisinde kışı hareketsiz olarak
geçirir. İlkbaharda pup olur ve bir müddet sonra da topraktan
çıkarak uçar.
Ekonomik Önemi
: Yazlık elmalarda, elma destereli arılarının yapmış oldukları
zarar çok önemlidir. Bir kısım meyveler daha küçükken dökülür,
ağaçta kalanlar ise kalite bakımından çok düşük olurlar.
Mücadelesi :
Erik destereli arılarına karşı uygulanan şeklin aynıdır.
BÜYÜK ARMUT YAPRAĞI EMİCİSİ :
(Psylla pirisuga Försk., P. rutila, P. rufitarsis) :
Zararı : İlkbahar
sonlarında veya yaz başlarında genç yaprakların kıvrıldığı
ve sürgünle birlikte siyahlaşarak öldükleri görülür.
Etmeni : Zarara,
elma yaprak emicileri ile yakın benzerliği olan armut yaprağı
emicisinin lârvaları sebep olur. (Psylla pirisuga), B. armut
yaprağı emicisi yaprak bitlerine benzer ve onlar gibi yassı,
sarı renkte ve kırmızı gözlüdür. Bir yaşındaki dallar üzerinde
henüz gevrek olan filizleri ve genç yaprakları emerek onların
kurumalarına sebep olurlar. Haşerenin ergini kanatlı olup
önceleri yeşil, daha sonra ise kırmızı kahverengi bir renk
alır. Yılda birkaç nesil veren haşere, kışı ergin böcek
halinde ağaçların kabuklarında geçirir. Kışı bu şekilde
geçiren haşere, yumurtalarını ilkbaharda yapraklara bırakır.
Armut yaprak emicisinin tahribatına uyarak, ağacın bu kısımlarında
bol miktarda yapışkan, tatlı bir madde meydana gelir. Bu
madde fumajin mantarları için ideal bir zemin teşkil eder.
Ekonomik Önemi
: Haşerenin, ağaçta yapmış olduğu tahribat neticesi sürgün
ve yapraklarda gelişme durur. Bu zarar çok önemli bir derecede
olabilir.
Mücadelesi :
Çiçek öncesi ve çiçek sonrası ilâçlamalarında Metasystox-R
(100 cc./100 lt. su), Gusathion (200 gr./100 lt. su), Lebaycid
(150 cc./100 lt. su), Folimat (150 cc./100 lt. su) dozları
ile ilâçlardan biri kullanılabilir.
XXX
