X
(Tilletia tritici)
Zararı : Başak
çıkarana kadar çok az hastalık belirtisi gösterirler. Sürmeli
başaklar sağlıklılardan daha ince ve uzunca, mevsimi-yeşil
renklidir. Olgunluk ilerledikçe kavuzlar başağa dikenimsi
görünüş verecek şekilde açılırlar. Bunun nedeni sürmeli danenin
sağlam deneye nazaran daha şişkin olmasıdır. Sürmeli daneler
kahverenklidir ve ezildiklerinde balık kokulu siyah renkli
sporlarla dolu olduğu görülür. Siyah sporlar nedeni ile sürme
ismini almıştır. Hastalıklı bitkilerin boyları çoğu kere kısa
kalmıştır.
Etmeni : Hastalığın
sebebi Tilletia tritici adlı mantardır. Sporları ile yayılır.
Bir sürmeli dane milyonlarca spor ihtiva eder ve genellikle
harmana kadar dane içinde kalırlar. Harman esnasında çoğu
sürmeli daneler patlar, sporlar serbest kalır ve sağlam danelere
yapışırlar. Böyle danelerin renkleri bilhassa tüylü uçlarında
koyulaşır. Eğer bulaşık tohumluk kullanılırsa spor buğdayla
beraber çimlenir ve mantar çok geç olan sürgüne girer. Bir
kere sürgüne giren mantar konukcuyla beraber ona zarara vermeden
büyür. Fakat başak teşekkülü esnasında sporlar dane içinde
oluşarak tipik sürmeli başağa sebep olur.
Ekonomik Önemi
: Sürme büyük ölçüde dane ve sap kaybına sebep olur. fakat
mahsulün geri kalan kısmını sporları ile bulaştırması daha
önemlidir. Bulaşık buğdaydan pis kokulu bir un elde edilir.
Bu nedenle tohumluk olarak kullanılmasının yanlış olmasının
yanında un olarakta kalitesizdir.
X |
