HIYAR HASTALIKLARI, ZARARLILARI VE
MÜCADELESİ
.
Hıyar Hastalıkları
Hıyar adi mozaik virüsü: Yapraklarda açık yeşil mozaik lekeleri
halkalar ve dalgalı çizgiler yapar. Bazı yaprak bitleri ve
emici böceklerle yayılır.
Hıyar Kabarcık Mozaik Virüsü: Özellikle seralarda yetiştirilen
hıyarlarda görülür. Yaprak veya meyve üzerinde koyu yeşil
benekli mozaik lekeleri görülür. Verimi ve kaliteyi düşürür.
Virüs hastalıklarına karşı tohumlar dezenfekte edilmelidir
ve ilaçlı mücadele yapılmalıdır.
Yalancı Mildiyo
Hastalığı: Yapraklar üzerinde önce küçük soluk yeşil veye
sarımsı lekeler belirir. Yaprağın alt yüzeyinde ve bu lekelerin
altında gri veya menekşe renginde bir küf tabakası görülür.
Şiddetli şekilde hastalanan yapraklar sararır sonraları kahverengiye
döner. Bitki koruma şubesinin tavsiyelerine göre Mancozeb,
Propineb, Zineb ve Maneb gibi ilaçlar kullanılarak mücadelesi
yapılabilir.
Külleme:
Bitkilerin özellikle yaşlı yapraklarında görülür. Genellikle
önce yaprağın üst yüzeyinde parça parça, nispeten yuvarlak
lekeler belirip sonradan bu lekeler birleşerek yaprağın her
iki yüzeyini, yaprak sapını ve gövdeyi kaplar. Yapraklar kuruyup
dökülür, bitkideki gelişme durur. Yaz boyunca rüzgar ve böceklerle
etrafa yayılır. Kültürel önlem olarak hasattan sonra hastalıklı
bitki yaprakları ve tarla içindeki civarındaki yabancı otlar
toplanarak yakılmalıdır. Bu hastalığa karşı en ucuz ve kolay
mücadele toz kükürtle yapılır. Mücadele için dekara 2-3 kg
toz kükürt yeterlidir.
Hıyar sap çürüklüğü:
Bu hastalık yaprak, kök ve meyvelerde görülebilir bitki solar
ve bir iki gün içinde bütün fideyi sararak öldürür. Gelişmiş
bitkilerde hastalık önce ana gövde ve yan dalların toprağa
yakın yerlerinde başlar. Önceleri sapta yumuşak sulu bir çürüklük
halinde görülür. Daha sonra bu çürüklük dallara ve köklere
doğru ilerler. Mücadelede toprak kimyasal maddelerle dezenfekte
edilmeli ayrıca haftada bir defa Zinep, Ziram, Ferham ve Maneb
gibi ilaçlardan 100 lt suya 400 gr karıştırılarak fideler
ilaçlanmalıdır. Kültürel önlem olarak da hastalık görülen
sahalarda toprak en az iki yıl boş bırakılmalı veya uygun
bir münavebe uygulanmalıdır.
Hıyar Köşeli
Leke Hastalığı: Yapraklarda sarı lekelerle başlar sonra
lekeler esmerleşir, delinir veya birbiri ile birleşerek yaprağın
tüm yüzeyini kaplar. Lekelerin özelliği damarlarla sınırlanmış
köşeli olmalarıdır. Mücadele için aynı yerde arka arkaya hıyar
yetiştirilmemeli tohumlar uygun köklerden alınmalı ayrıca
eğer gerekiyorsa dezenfekte edilmelidir. Hastalık görülmeden
bitkilere %1’lik bordo bulamacı serpilmeli ve ilaçlama 15
gün arayla tekrarlanmalıdır.
Hıyarın Zararlıları
Danaburnu:
Bitkilerin köklerini ve köke yakın boğaz kısımlarını kemirerek
kurumalarına neden olur. Mücadele için 8 kg kepeğe 100 ml
Metil Parathion 35, 400 gr Chlorpyriphos ethyl 25, 250 gr
Trichlorfon 80 veya 10 kg kepeğe 100 gr Endosülfon 32.9 veya
500 gr Endosülfon 5 karıştırılır ve hafifçe nemlendirilerek
serpilir.
Kırmızı Örümcekler:
Gözle çok güçlükle
farkedilecek kadar küçüktürler yaprakların öz suyunu emerek
sararmalarına ve kuruyup dökülmelerine neden olurlar. İlaçlı
mücadele önerilir.
Yaprak Bitleri:
Hortumlarını sokarak bitkinin öz suyunu emerler büyümeyi
engelleyip meyvelere zarar verirler. Bitkilerde görülür görülmez
Nikotin sülfatlı veya Onganik fosfatlı mücadele yapılmalıdır.Doğru
ilaç için uzmanlara danışınız.
Agrotisler:
Danaburnu gibi özellikle genç bitkileri boğaz kısımlarından
keserek büyük zarar yaparlar. Mücadele için 10 kg kepeğe bileşiminde
%40 Aldrin bulunan ilaçlardan 160 gr ilave edilerek hazırlanan
yem dekara 6-7 kg hesabı ile serpilmelidir.
Kök ur Nematodu:
Kök bölgesinde urlar meydana getirerek köklerin su ve besin
maddeleri alımını güçleştirir. Tohum ekimi veya fide dikiminden
3-4 hafta önce toprak ilaçla dezenfekte edilmelidir. Büyüme
devresinde bitkiyi genç safhada yakalarsa bitki köklerinin
etrafına yanmış çiftlik gübresiyle malç yapıp yeni köklerin
gelişmesi sağlanır. Uzmanlara danışarak bitki ilaçlanmalıdır.
